بی حس شدن سینه بعد از ماموپلاستی یکی از عوارض شایع و موقتی این عمل جراحی زیبایی و درمانی در ناحیه پستان است. افرادی که تحت این جراحی قرار میگیرند، در هفتهها یا ماههای نخست پس از عمل با کاهش یا از دست رفتن حس در ناحیه سینه یا نوک سینه مواجه میشوند. این بیحسی میتواند باعث نگرانی بیمار شود. در این مقاله از انجمن جراحان پستان ایران به بررسی این موضوع میپردازیم.
بی حس شدن سینه بعد از ماموپلاستی چرا رخ میدهد؟
بیحسی پس از ماموپلاستی به دلیل آسیب موقت به پایانههای عصبی حسی در ناحیه پستان ایجاد میشود. در طی جراحی، بافتهای سینه برای فرمدهی یا کوچکسازی برش داده میشوند و این موضوع میتواند منجر به کشیده شدن یا قطع موقت اعصاب سطحی شود. این آسیب عصبی معمولا موقتی است و با بازسازی تدریجی فیبرهای عصبی، حس از دسترفته باز میگردد.
نقش عصبهای حسی در ناحیه سینه
در ناحیه پستان، شبکهای از اعصاب حسی ظریف وجود دارد که این اعصاب از میان عضلات قفسه سینه عبور کرده و به پوست، بافت چربی و نوک سینه میرسند تا پیامهای حسی مانند لمس، فشار، دما و درد را به مغز منتقل کنند. حساسترین بخش پستان نوک سینه و هاله اطراف آن است که تراکم بالایی از پایانههای عصبی دارند. عوارض ماموپلاستی، به دلیل جابهجایی بافتها یا کشیده شدن بافت سینه، این اعصاب ممکن است تحت فشار یا کشش قرار بگیرند. این وضعیت باعث اختلال موقت در انتقال پیامهای عصبی میشود و بیمار دچار احساس بیحسی یا کرختی موقتی میگردد.
تأثیر برشهای جراحی بر بافت عصبی
نوع و محل برشهای جراحی در احتمال بیحسی نقش کلیدی دارند. در ماموپلاستی، برشها در اطراف هاله نوک سینه، چین زیر سینه یا خط عمودی بین این دو ناحیه ایجاد میشوند. برشهایی که نزدیک به مسیر عبور اعصاب حسی قرار دارند، احتمال تماس مستقیم با رشتههای عصبی را بالا میبرند. در نتیجه ممکن است این اعصاب بهطور موقت دچار التهاب یا آسیب مکانیکی شوند و توانایی انتقال حس را از دست بدهند. هرچه میزان جابهجایی و برداشتن بافت بیشتر باشد، احتمال آسیب عصبی نیز بالاتر میرود.
جهت مشاوره با شماره زیر تماس حاصل فرمایید.
عوامل مؤثر بر شدت بی حس شدن سینه بعد از ماموپلاستی
بیحسی سینه پس از جراحی ماموپلاستی در همه افراد به یک اندازه رخ نمیدهد و شدت آن تحت تأثیر عوامل گوناگون قرار دارد. مهمترین این عوامل عبارتاند از:
- نوع تکنیک جراحی مورد استفاده:
روشهای مختلف ماموپلاستی (کاهشی، لیفت یا ترکیبی) میزان متفاوتی از دستکاری بافت را دارند. هرچه جابهجایی و برداشت بافت بیشتر باشد، احتمال آسیب به اعصاب حسی و بیحسی موقت افزایش مییابد. - محل و گستردگی برشهای جراحی:
برشهایی که نزدیک به هاله نوک سینه یا در مسیر عبور اعصاب بیندندهای قرار میگیرند، ریسک بیشتری برای ایجاد بیحسی دارند. برشهای وسیعتر نیز احتمال تماس با رشتههای عصبی را بالا میبرند. - وجود یا عدم وجود پروتز سینه همزمان با ماموپلاستی:
در صورتی که همراه با ماموپلاستی، بزرگکردن سینه با پروتز هم انجام شود، فشار ناشی از پروتز میتواند مسیر اعصاب را تحت تأثیر قرار دهد و بیحسی را تشدید کند. - حجم بافت برداشتهشده از سینه:
هرچه حجم بافت برداشتهشده بیشتر باشد، احتمال قطع یا کشیده شدن اعصاب افزایش مییابد و بیحسی ممکن است شدیدتر و طولانیتر باشد. - تجربه و مهارت جراح در حفظ بافت عصبی:
جراحان باتجربه با شناخت مسیر دقیق اعصاب حسی و بهکارگیری تکنیکهای محافظهکارانه، میتوانند احتمال آسیب به اعصاب را کاهش دهند. مهارت بالای جراح نقش مهمی در کاهش بیحسی دارد. - شرایط فردی و واکنش بدن بیمار:
برخی افراد بهطور ژنتیکی سرعت بهبود عصبی کمتری دارند یا ممکن است سابقه بیماریهایی مانند دیابت داشته باشند که ترمیم اعصاب را کند میکند و بیحسی را تشدید میکند.
بی حس شدن سینه بعد از ماموپلاستی دائمی است؟
اکثر بیماران چند هفته تا چند ماه پس از عمل کاهش حس یا بیحسی را تجربه میکنند. این حالت به دلیل کشیدگی یا فشار موقت به اعصاب حسی سینه رخ میدهد و با بازسازی فیبرهای عصبی، حس بهتدریج بازمیگردد. معمولاً ۳ تا ۶ ماه طول میکشد تا حس تقریباً کامل شود.
بیحسی دائمی سینه
در موارد بسیار کمی که آسیب عصبی جدی باشد (مثلاً قطع کامل یک یا چند شاخه عصبی)، بیحسی میتواند طولانیمدت یا دائمی شود. این حالت بیشتر در جراحیهای پیچیده یا وقتی حجم زیادی از بافت برداشته میشود رخ میدهد. اگر بیحسی بیش از ۶ ماه ادامه یابد یا همراه با درد شدید، تورم غیرطبیعی یا تغییر رنگ پوست باشد، باید با جراح مشورت شود تا آسیب عصبی بررسی شود.
آیا بی حس شدن سینه بعد از ماموپلاستی خطرناک است؟
بیحسی پس از ماموپلاستی یک پدیده طبیعی و موقتی است و جای نگرانی ندارد. این نوع بیحسی اغلب با احساساتی مانند مورمور، سوزنسوزن شدن یا خارش خفیف همراه است و نشاندهنده آسیب جدی به اعصاب نیست. در بیشتر موارد، حس سینه بهتدریج و طی چند هفته تا چند ماه بازمیگردد. در برخی شرایط خاص، بیحسی میتواند نشانه آسیب عصبی جدی باشد. علائم هشداردهنده شامل درد شدید، بیحسی همراه با ضعف عضلات قفسه سینه، تغییر رنگ پوست یا تورم غیرطبیعی است. در چنین شرایطی، بررسی سریع توسط جراح ضروری است تا از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری شود.
نتیجهگیری
بیحسی سینه بعد از ماموپلاستی یک پدیده شایع و اغلب موقتی است که در اثر فشار، کشیدگی یا آسیب جزئی به اعصاب حسی ایجاد میشود. شدت و مدت زمان بیحسی بسته به نوع جراحی، محل برش، میزان بافت برداشتهشده و تجربه جراح متفاوت است. در بیشتر بیماران، حس سینه طی چند هفته تا چند ماه بازمیگردد و جای نگرانی وجود ندارد در صورت مشاهده علائم هشداردهنده مانند درد شدید، ضعف عضلات قفسه سینه، تغییر رنگ پوست یا ادامه بیحسی بیش از ۶ ماه، مراجعه سریع به جراح ضروری است.