سرطان سینه چرا به یکی از شایع ترین و در عین حال قابل درمان ترین انواع سرطان تبدیل شده است؟ این بیماری که هر ساله میلیونها نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار میدهد، در صورت تشخیص زود هنگام، راحتتر درمان میشود. انجمن پستان، یکی از نهادهای معتبر و علمی در زمینه تشخیص، درمان و پژوهش بیماریهای پستان، به عنوان مرجعی تخصصی و مورد اعتماد در این حوزه شناخته میشود. در ادامه، با حقایق مهمی درباره این بیماری آشنا میشوید که زندگی شما یا عزیزانتان را نجات میدهد.
سرطان سینه چیست؟
سرطان سینه، نوعی سرطان است که در سلول های پستان شکل میگیرد و در سایر قسمت های بدن گسترش مییابد. این بیماری زمانی رخ میدهد که سلول های غیرطبیعی در بافت سینه شروع به رشد و تکثیر کنترل نشده میکنند و سرطان سینه در قسمتهای مختلف پستان ایجاد میشود.
این سرطان هم در زنان و هم در مردان رخ میدهد، اما در زنان بسیار شایع تر است. عوامل مختلفی مثل ژنتیک، تغییرات هورمونی، سبک زندگی و عوامل محیطی، خطر ابتلا به سرطان را افزایش میدهد. تشخیص زود هنگام و عمل سرطان سینه، از طریق غربالگریهایی مثل ماموگرافی، شانس درمان موفق را افزایش میدهد.
درباره طول عمر مبتلایان به سرطان سینه بیشتر بخوانید.
علت بروز سرطان سینه
علت بروز سرطان سینه، به عوامل متعددی بستگی دارد که شامل عوامل ژنتیکی، هورمونی، محیطی و سبک زندگی میشود. در حالی که علت دقیق این بیماری هنوز به طور کامل مشخص نیست، برخی از مهمترین عوامل اثر گذار در افزایش خطر ابتلا عبارتند از:
عوامل ژنتیکی و وراثتی
جهش در ژنهای BRCA1 و BRCA2، خطر سرطان سینه را به شدت افزایش میدهد. همچنین، داشتن سابقه خانوادگی این بیماری، ریسک ابتلا را بالا میبرد.
تغییرات هورمونی
سطوح بالای هورمون های استروژن و پروژسترون، به ویژه در زنانی که زودتر از موعد عادت ماهانه را آغاز کردهاند یا دیرتر از حد معمول یائسه شدهاند، خطر ابتلا را افزایش میدهد.
سبک زندگی و عوامل محیطی
چاقی، رژیم غذایی ناسالم، مصرف الکل، عدم فعالیت بدنی و قرار گرفتن در معرض اشعه یا مواد شیمیایی مضر، از عوامل تحریک کننده است.
بارداری و شیردهی
زنانی که فرزندی نداشتهاند یا اولین بارداری خود را در سنین بالا تجربه کردهاند، در معرض خطر بیشتری هستند. در مقابل، شیردهی یک عامل محافظتی در برابر سرطان سینه است.
سن و جنسیت
افزایش سن یکی از مهمترین عوامل خطر است و این بیماری در زنان بسیار شایع تر از مردان است. شناخت این عوامل و انجام اقدامات پیشگیرانه، در کاهش خطر ابتلا و تشخیص زودهنگام این بیماری نقش مهمی ایفا میکند.
علائم و نشانه های سرطان سینه
علائم و نشانه های سرطان سینه بسته به نوع و مرحله بیماری، متفاوت است. در مراحل اولیه، این بیماری بدون علامت است، اما با پیشرفت آن، برخی از نشانه های رایج شامل موارد زیر هستند:
- توده یا برجستگی در پستان یا زیر بغل: یکی از مهمترین نشانه ها، احساس یک توده سفت و بدون درد در پستان یا بزرگی غدد لنفاری در زیر بغل است که با لمس از بین نمیرود.
- تغییر در اندازه یا شکل پستان: یکی از سینه ها، بزرگتر یا تغییر شکل داده است.
- تغییر در پوست پستان: پوست، قرمز، متورم یا پوسته پوسته شود و حالتی شبیه پوست پرتقال پیدا کند.
- تغییر در نوک پستان: فرورفتگی، ترشح غیرطبیعی (به ویژه خونابه)، خارش یا درد در نوک پستان، از نشانه های سرطان میباشد.
- احساس درد مداوم در پستان یا زیر بغل: در برخی موارد، درد طولانی مدت هشداردهنده میباشد، اگرچه سرطان سینه در مراحل اولیه بدون درد است.
- تورم یا ضخیم شدن بخشی از سینه: بخشی از سینه متورم یا ضخیمتر از حالت طبیعی شود.
تشخیص سرطان سینه چگونه است؟
تشخیص سرطان سینه با استفاده از روشهای مختلف پزشکی انجام میشود که هدف آن شناسایی تودههای غیرطبیعی و تعیین ماهیت آنها (خوشخیم یا بدخیم) است. هرچه سرطان زودتر تشخیص داده شود، شانس درمان و بهبودی بیشتر خواهد بود. روشهای اصلی تشخیص سرطان سینه عبارتند از:
معاینه فیزیکی توسط پزشک
پزشک با لمس سینه و زیر بغل، به دنبال توده های غیرطبیعی، تغییرات پوستی یا تغییر در نوک پستان میگردد.
ماموگرافی (تصویربرداری با اشعه ایکس)
ماموگرافی یک روش رایج و اثر گذار برای شناسایی توده های سرطانی در مراحل اولیه است. این روش، تغییرات کوچک در بافت پستان را قبل از بروز علائم آشکار میکند.
سونوگرافی پستان
در صورت مشاهده توده مشکوک در ماموگرافی، از سونوگرافی برای بررسی بهتر توده استفاده میشود. این روش به تشخیص تفاوت بین تودههای جامد (مشکوک به سرطان) و کیستهای پر از مایع (غیرسرطانی) کمک میکند.
امآرآی (MRI) پستان
امآرآی با استفاده از امواج مغناطیسی، تصاویر دقیقی از بافت سینه ارائه میدهد و در برخی موارد برای بررسی گستردگی بیماری یا ارزیابی تودههای مشکوک به کار میرود.
بیوپسی (نمونه برداری از بافت پستان)
اگر توده ای مشکوک باشد، پزشک نمونه ای از بافت آن را با استفاده از بیوپسی یا جراحی برداشته و برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه ارسال میکند. این امر دقیقترین روش برای تایید یا رد سرطان است.
آزمایشهای ژنتیکی و گیرندههای هورمونی
در برخی موارد، آزمایشهای ژنتیکی (مثل BRCA1 و BRCA2) یا بررسی گیرنده های هورمونی انجام میشود تا نوع سرطان مشخص میشود و بهترین روش درمانی انتخاب شود.
در صورت مشاهده چه علائمی از سرطان سینه باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر متوجه توده یا برجستگی غیرعادی در پستان یا زیر بغل شدید که به مرور زمان از بین نمیرود، باید به پزشک مراجعه کنید. تغییرات ظاهری در اندازه، شکل یا بافت سینه، مثل تورم یا سفت شدن بخشی از پستان، نیز نشانه ای از سرطان میباشد.
تغییرات پوستی مثل قرمزی، پوسته پوسته شدن یا فرو رفتگی پوست نیز از علائم هشداردهنده هستند. همچنین، اگر نوک پستان دچار ترشح غیرطبیعی، فرورفتگی یا درد غیر معمول شد، نباید آن را نادیده بگیرید.
درد مداوم در سینه یا زیر بغل که دلیل مشخصی ندارد، نیاز به بررسی دارد، به ویژه اگر همراه با سایر تغییرات باشد. اگر هر یک از این علائم بیش از چند هفته ادامه داشت، ضروری است که به پزشک متخصص مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام با معاینات منظم و آزمایشهایی مثل ماموگرافی، به درمان موفق و جلوگیری از پیشرفت بیماری کمک میکند.
سخن آخر
سرطان سینه اگرچه یک بیماری جدی و شایع است، اما در صورت تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، شانس بهتر شدن، بسیار بالا است. آگاهی از عوامل خطر، علائم هشداردهنده و روش های پیشگیری، اثر زیادی در کاهش ابتلا و افزایش موفقیت درمان دارد.